Ön Söz Nasıl Yazılır? (TDK'ye Göre "Önsöz" mü, "Ön Söz" mü?)
KISA CEVAP
Ön söz, kitabın giriş kısmına konulan; eserin konusunu, amacını ve işleniş biçimini anlatan yazıdır. TDK sözlüğünde madde "ön söz" biçiminde, iki kelime olarak yer alır.
Ön söz, kitabın kendisi hakkında konuştuğu tek bölümdür. Okur burada "bu kitap neden yazıldı ve bana ne verecek?" sorusunun cevabını arar; kitapçıda ilk açılan sayfalardan biri de çoğu zaman budur. Buna rağmen çoğu ön söz teşekkür listesine dönüşür.
Yazımı: "ön söz" mü "önsöz" mü?
TDK Güncel Türkçe Sözlük'te madde "ön söz" biçimindedir; iki ayrı kelime olarak yazılır. Sözlükteki tanım şöyledir: "Kitapların giriş kısmına konulan, o eserin konusunu, amacını, işleniş biçimini anlatan yazı."
Aynı maddede eş anlamlıları da verilir: sunuş, söz başı, ön deyi, dibace, mukaddime. Bitişik yazılan "önsöz" biçimi sözlükte madde başı olarak bulunmaz — yaygın kullanılsa da yazım kılavuzuna uymak isteyen bir metinde ayrı yazmak doğru tercihtir.
Ön söz neyi anlatmalı?
•
Kitabın çıkış noktası: Bu kitabı yazmaya sizi ne itti? Bir soru, bir eksiklik, bir deneyim.
•
Kime yazıldığı: Okur kim? Bu netse okur kendini tanır ve kitabı alır.
•
Neyi kapsadığı, neyi kapsamadığı: Sınırı söylemek güven verir; her şeyi vadeden kitap kimseye bir şey vadetmez.
•
Nasıl okunacağı: Bölümler sırayla mı okunmalı, yoksa bağımsız mı? Uygulamalı bir kitapsa bu bilgi işe yarar.
•
Kısa bir teşekkür: Varsa sonda ve kısa tutulur; ön sözün tamamı teşekküre ayrılmaz.
Ön söz, sunuş ve giriş aynı şey mi?
Ön söz kitabın yazarı tarafından, kitabın kendisi hakkında yazılır. Sunuş genellikle yazar dışında biri — bir editör, bir uzman ya da kurum — tarafından yazılıp kitabı okura takdim eder. Giriş ise kitabın konusuna girer; artık kitabın içeriğidir, kitap hakkında değildir.
Bir kitapta üçü birden bulunabilir. Karıştırıldığında ortaya çıkan tipik sonuç, giriş bölümünün ön söz sanılıp kitabın asıl konusunun daha ilk sayfalarda tüketilmesidir.
Kaç sayfa olmalı, ne zaman yazılır?
Ön söz kısa bir bölümdür; çoğu kitapta bir ile üç sayfa arasında kalır. Uzadığı noktada okur kitabın kendisine geçmek ister.
Yazma zamanı konusunda pratik bir kural vardır: ön söz en sona bırakılır. Kitap bittiğinde neyi anlattığınızı, en başta tasarladığınızdan daha net bilirsiniz; en başta yazılan ön söz genellikle kitapla uyuşmaz ve baştan yazılır.
Kaçınılacak hatalar
•
Ön sözü tamamen teşekkür listesine çevirmek — teşekkürler ayrı bir bölüme alınabilir.
•
"Bu kitapta şunları anlatacağım" diye içindekiler tablosunu tekrar etmek.
•
Kitabı küçümseyen özür cümleleri kurmak ("eksiklerim olmuştur, affola").
•
Okurun henüz bilmediği terimlerle konuşmak; ön söz kitabın en anlaşılır bölümü olmalıdır.
•
Kitabın asıl argümanını ön sözde tüketip gövdeyi tekrara düşürmek.
SSS
Ön Söz hakkında sık sorulanlar
TDK'ye göre "ön söz" mü "önsöz" mü doğru?
TDK Güncel Türkçe Sözlük'te madde "ön söz" biçiminde, iki ayrı kelime olarak yer alır. Bitişik yazılan "önsöz" biçimi sözlükte madde başı değildir.
Ön söz nasıl yazılır?
Ön sözde kitabın çıkış noktası, kime yazıldığı, neyi kapsayıp neyi kapsamadığı ve nasıl okunacağı anlatılır. Kısa bir teşekkürle bitirilebilir. Çoğu kitapta bir-üç sayfadır ve kitap tamamlandıktan sonra yazılması önerilir.
Ön söz ile giriş arasındaki fark nedir?
Ön söz kitap hakkında yazılır: neden yazıldığını ve nasıl okunacağını anlatır. Giriş ise kitabın konusuna girer ve artık içeriğin bir parçasıdır.
Ön sözü kim yazar?
Ön sözü kitabın yazarı yazar. Yazar dışında biri kitabı takdim ediyorsa bu bölüm genellikle "sunuş" olarak adlandırılır.
Kitabınızı yayına hazırlıyoruz
Editörlük, redaksiyon, tashih, dizgi ve mizanpaj — dosyanızın yayına hazır hâle gelmesi için gereken her adımı birlikte yürütüyoruz.
Son güncelleme: 3 Ağustos 2026